The Series “Vũ Điệu Từ Hư Không”

Sau những chuyến hành trình dài băng qua những đền đài Ấn Độ, những vòng xoay Thổ Nhĩ Kỳ hay những nhịp trống dồn dập của vùng đất Haiti xa xôi, tôi lại thấy mình ngồi lặng im dưới mái hiên của một ngôi chùa cổ, hay nép mình bên một giá chầu rực rỡ sắc màu nơi cửa Điện. Có một sự rung động rất khác, vừa gần gũi như hơi thở, vừa thâm trầm như lòng đất mẹ khi ta chạm vào những vũ điệu thiêng liêng trên chính mảnh đất hình chữ S này. Việt Nam không chỉ có lúa ngô hay khói bếp, Việt Nam còn có những linh hồn biết nhảy múa để đối thoại với hư không.

Trong tâm thức của người Việt, thế giới tâm linh chưa bao giờ là một điều gì đó xa vời hay tách biệt. Nó ẩn hiện trong mùi nhang trầm bảng lảng, trong tiếng gõ mõ đêm khuya và trong cả những chuyển động uyển chuyển của con người khi đứng trước thần thánh. Ở đây, múa là sự giao hòa giữa lòng thành kính và niềm kiêu hãnh của một dân tộc luôn biết cách tìm thấy cái đẹp ngay trong những khổ đau và hy vọng.

Khi thánh thần giáng thế qua khăn áo màu hoa đào

Nếu phải chọn một hình ảnh rực rỡ nhất cho sự thăng hoa của tâm linh Việt, tôi sẽ không ngần ngại mà nghĩ ngay đến những giá Hầu Đồng. Đừng nhìn nó như một nghi lễ mê tín dị đoan, hãy nhìn nó như một vở kịch của tâm hồn, nơi mà ranh giới giữa người và thần bị xóa nhòa chỉ bằng một cái tung khăn.

Khi tiếng nhạc chầu văn nổi lên, dồn dập và réo rắt, người thanh đồng không còn là chính họ nữa. Dưới lớp áo lụa ngũ sắc, trong làn khói thuốc nồng nàn, họ hóa thân thành những vị Quan Lớn uy nghi, những bà Chúa Thượng Ngàn thanh cao hay những cậu bé, cô bé tinh nghịch. Tôi mê mải nhìn cách họ múa mồi, đôi tay cầm những ngọn nến sáng rực xoay tròn trong không trung, tạo nên những vòng cung ánh sáng huyền ảo. Mỗi bước chân giậm mạnh, mỗi cái nghiêng đầu đều mang thần thái của một vị thánh đang xuống nhân gian để ban phúc lộc, để nghe những lời kêu cầu và để cùng vui cùng buồn với con dân.

Đó là một sự cộng hưởng năng lượng kỳ diệu. Người múa và người xem cùng hòa vào một nhịp đập, một niềm tin rằng thánh thần vẫn luôn ở đây, che chở và thấu hiểu. Trong khoảnh khắc ấy, múa là sự giải phóng, là cách người Việt khẳng định căn tính văn hóa và sự tự hào về những anh hùng, những vị thần đã gắn liền với lịch sử giữ nước và dựng nước.

Những đóa hoa đăng và nhịp cầu giải thoát

Rời xa không gian náo nhiệt của phủ điện, tôi đưa bạn về với sự tĩnh lặng của những ngôi chùa miền Trung trong điệu múa Lục Cúng Hoa Đăng. Đây là lúc múa trở thành một hình thức tu tập, một sự thiền định trong chuyển động.

Bạn hãy tưởng tượng những vũ sinh trong trang phục cung đình, tay nâng những ngọn đèn hoa đăng lấp lánh như những vì sao rụng xuống trần gian. Họ di chuyển theo những hình đồ biểu tượng như chữ Vạn, như đóa sen nở rộ. Mỗi bước chân không được phép vội vàng, mỗi động tác tay phải mềm mại như dải lụa trôi trong gió.

Sự linh thiêng ở đây không đến từ sự bùng nổ năng lượng, mà đến từ sự kiểm soát tuyệt đối và lòng thành kính sâu thẳm. Ánh sáng của ngọn đèn không chỉ để soi đường, mà là biểu tượng cho trí tuệ chiếu rọi vào những góc tối của vô minh. Khi quan sát những vòng múa ấy, tôi cảm nhận được một sự an lạc lạ thường. Con người lúc này không múa để khẳng định cái tôi, mà múa để tan chảy vào lòng từ bi của đức Phật, để cầu mong cho quốc thái dân an và cho những linh hồn lầm lạc tìm được nẻo về.

Tiếng gọi của đất mẹ và nhịp phách phương Nam

Nếu miền Bắc có Hầu Đồng, miền Trung có múa cung đình, thì phương Nam nắng gió lại giữ cho mình điệu múa Bóng Rỗi mộc mạc mà đầy quyền năng. Dưới những ngôi Miếu thờ Bà, người nghệ nhân múa bóng biểu diễn những kỹ thuật điêu luyện như một sự dâng hiến niềm vui sống lên các bậc nữ thần.

Tôi luôn kinh ngạc khi nhìn họ thăng bằng những bình hoa, những chiếc đĩa xoay tròn trên đầu hay trên những thanh kiếm sắc lẹm. Đó không chỉ là xiếc, đó là một nghi thức cầu an mang đậm tính dân gian. Chuyển động của họ vừa có sự khéo léo của người lao động, vừa có sự bay bổng của những tâm hồn tự do. Họ múa để tạ ơn Bà đã cho mưa thuận gió hòa, cho sóng yên biển lặng. Trong nhịp phách dồn dập và tiếng đàn sến nỉ non, múa Bóng Rỗi trở thành một cầu nối linh thiêng, đưa những ước vọng bình dị của người dân phương Nam đến với cõi thâm nghiêm.

Từ những vùng đất lạ đến góc sân đình quen thuộc, tôi nhận ra rằng múa chưa bao giờ là một điều gì đó xa xỉ. Múa nằm ngay trong cách ta sống, cách ta tin và cách ta yêu thương vùng đất mình đang đứng. Bởi vì, khi ta bắt đầu nhảy múa, hư không không còn là một khoảng trống đáng sợ, mà là một vùng trời mênh mông để linh hồn ta được tự do bay lượn.

Andy On The Go

Nguồn tham khảo: bao gồm hình + thông tin
https://tramtamlinh.com/thu-tu-cac-gia-hau-trong-1-van-hau/
https://www.youtube.com/watch?v=PTETJ9T6P8U