Có những chiều ngồi nhìn tụi nhỏ ríu rít kể nhau nghe về những chuyến đi, những buổi tiệc sinh nhật thâu đêm, tôi chợt thấy một khoảng lặng rất dài của thời gian. Ở tuổi của tụi nhỏ, thế giới được lấp đầy bằng bạn bè. Còn ở tuổi tụi mình, thế giới thu bé lại, gói gọn trong vài mối nhân duyên học được cách ở lại.

Sự rơi rụng của những mối quan hệ khi trưởng thành là một hành trình tất yếu, đôi khi đến rất khẽ. Khi mỗi người chọn cho mình một bến đỗ, một người thương để kề cạnh mỗi đêm, thế giới của họ tự khắc có những đường biên mới. Những tin nhắn dài dằng dặc, những tâm sự bộc bạch không chút đề phòng ngày xưa bỗng chốc được cân nhắc kỹ hơn.

Tụi mình bắt đầu học cách giữ lại những bộn bề cho riêng mình, hoặc dành nó cho người bạn đời, người luôn sẵn sàng lắng nghe mọi điều vụn vặt nhất. Tình bạn những năm tháng sau này, nếu không khéo gìn giữ, dễ trở thành những buổi cập nhật thông tin vội vã, tóm gọn trong vài gạch đầu dòng bên ly cà phê chiều ít đá.

Bước qua những va vấp, tôi nhận ra việc giữ một tình bạn thuần khiết ở tuổi trưởng thành cần nhiều sự bao dung hơn tụi mình tưởng. Đôi khi, sự mỏi mệt không đến từ khoảng cách địa lý, mà đến từ những phép tính ngầm ẩn. Có người sòng phẳng đến mức tính toán từng chút một, biến mọi sự quan tâm thành một giao dịch công bằng. Có người lại xem mình như một trạm sạc cảm xúc, chỉ tìm đến khi lòng đầy bão giông, để rồi khi bình yên trở lại, họ lại vội vã rời đi. Cũng có những người thương mình theo cách quá bao bọc, sự nhiệt thành của họ vô tình trở thành một chiếc lồng kính, ngột ngạt và đầy kiểm soát.

Nhưng cuộc sống vốn là một dòng chảy kỳ lạ, khi cánh cửa này khép lại, những lối rẽ khác lại mở ra. Tình bạn người lớn có thể không bắt đầu từ những thề hẹn thanh xuân, mà nảy mầm từ sự tiện lợi và những điểm chung rất đỗi bình dị. Đó có thể là những người hàng xóm cùng chung một hội nuôi cún, kết nối với nhau qua những buổi dạo công viên chiều muộn, trông nom hộ nhau từng bạn nhỏ bốn chân khi nhà có việc. Ban đầu là sự tiện đường, lâu dần thành thói quen, rồi một ngày nhận ra tụi mình đã có thể ngồi lại bên nhau trong một quán nhỏ, không cần lý do, không cần cún cưng làm cái cớ, vẫn thấy lòng nhẹ nhõm, an yên.

Những kiểu bạn đi qua đời ta

Weike Wang đã có một bài mang tên The Trouble with Friends, đăng trên The New Yorker ngày 17/08/2024,  bóc tách những mối quan hệ bằng một cái nhìn rất tinh tế, gọi tên được những kiểu bạn mà chắc chắn ai trong tụi mình cũng từng gặp qua một lần trong đời.

Kiểu sòng phẳng cực đoan: Đứa chia tiền ăn chia tới từng nghìn lẻ, tặng quà sinh nhật cũng phải dò giá trên mạng xem có tương xứng với món đồ mình từng tặng nó không. Người Trung Quốc gọi đó là sợ chịu thiệt, còn tụi mình thì hay gọi là tính toán chi li quá mức.

Kiểu tổng đài cứu hộ: Mỗi lần nó gặp biến cố, bồ đá hay công việc bất ổn, là mình phải gác hết việc lại để lắng nghe, để vỗ về, dù biết thừa nó chẳng bao giờ nghe theo lời khuyên của mình. Đến khi mệt mỏi, mình nhận ra nó chẳng cần một người bạn, nó chỉ đang tìm một người mẹ để dựa dẫm và nuông chiều cảm xúc mà thôi.

Kiểu mẹ thiên hạ: Đứa này cái gì cũng biết, cái gì cũng muốn lo, chăm sóc mình chu đáo từ việc giới thiệu chỗ làm răng cho đến kế toán tốt. Nhưng sự nhiệt tình ấy lâu dần lại biến thành một cảm giác kiểm soát ngột ngạt, giống như một sự ban ơn để nuôi dưỡng cái tôi của chính họ.

Một chi tiết rất thú vị trong bài viết là sự bền vững của các mô hình nhóm. Nhóm ba người thường rất dễ có một đứa bị ra rìa, dù có cố tình hay không.

Ngược lại, mô hình hai cặp đôi, tức là một bộ tứ, lại tỏ ra bền vững hơn hẳn khi đi du lịch hay chia sẻ trải nghiệm. Giống như tác giả và người bạn thanh mai trúc mã của mình, họ giữ được sự gắn kết bền chặt suốt nhiều năm qua nhờ những chuyến đi châu Âu cùng hai ông chồng hợp cạ.

Tôi thích nghĩ về tình bạn như những mùa hoa. Có những đóa hoa chỉ nở rực rỡ nhất vào một đoạn đường nào đó của tuổi trẻ, rồi lụi tàn khi mùa qua. Điều đó không làm giảm đi giá trị của những ngày tháng cũ. Họ đã từng là một phần rực rỡ của cuộc đời mình, đã cùng mình đi qua một chặng đường dài, thế là đủ.

Một chiều muộn nhìn tụi nhỏ ríu rít rủ nhau ra bãi cỏ công viên ngồi thắt vòng tay hay tết tóc cho nhau, tôi thấy lòng mình dịu lại. Sự tạm thời không làm bớt đi nét đẹp của một đóa hoa đang độ nở rộ. Tình bạn, dẫu ở lại hay rời đi, vẫn luôn là món quà thuần khiết nhất mà tụi mình từng may mắn được nhận trong đời.

ADoTG