The Series: Vũ Điệu Từ Hư Không

Trong bóng tối tĩnh mịch của những ngôi đền cổ hay dưới vòm cao vút của những thánh đường trang nghiêm, có một loại ngôn ngữ không cần âm thanh nhưng lại vang vọng thấu tận trời xanh. Đó là khi con người dùng chính thân xác mình để tạo nên những hình hài của đức tin. Ở những tôn giáo chính thống, múa không còn là sự phóng túng của bản năng, mà là một cuộc hành trình của kỷ luật, sự chuẩn xác và lòng thành kính tuyệt đối.

Những đóa hoa nở ra từ đầu ngón tay

Nếu có dịp đứng trước một vũ công Bharatanatyam bên dưới những phù điêu đá của miền Nam Ấn Độ, bạn sẽ thấy thời gian dường như ngưng đọng. Mỗi chuyển động của họ không phải là ngẫu hứng, mà là kết tinh của hàng ngàn năm triết học Ấn Độ giáo.

Tôi nhìn cách họ uốn cong đôi bàn tay thành những hình thù kỳ lạ, lúc như một nụ sen đang hé nở, lúc lại như hình ảnh uy quyền của thần Shiva đang múa điệu hủy diệt để tái sinh vũ trụ. Người ta gọi đó là các thủ ấn, một loại mật mã linh thiêng để trò chuyện với thánh thần. Mỗi ánh mắt sắc lẹm, mỗi nhịp chân dậm xuống sàn gỗ đều mang sức nặng của một lời thề nguyện. Ở đây, vũ công không múa cho khán giả, họ đang múa cho vị thần ngự trị trong ngôi đền. Cơ thể họ trở thành một cuốn kinh thánh sống động, nơi từng thớ thịt, từng nhịp thở đều được dâng hiến để kể lại những sử thi huyền thoại về thiện và ác, về sự luân hồi bất tận của kiếp người.

Vòng xoay của sự tan biến

Rời xa những hình thể phức tạp của Ấn Độ, tôi mời bạn đến với một không gian khác, nơi chỉ có tiếng sáo trúc nỉ non và những chiếc áo choàng trắng muốt đại diện cho sự tinh khiết của linh hồn. Đó là thế giới của những tu sĩ Mevlevi ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong điệu múa Sama, họ bắt đầu xoay tròn. Ban đầu chậm rãi như sự vận hành của các vì tinh tú, rồi nhanh dần cho đến khi mọi đường nét gương mặt đều nhòa đi trong mắt người quan sát. Bạn hãy để ý bàn tay của họ, một tay hướng lên trời để đón nhận hồng ân của đấng tối cao, tay kia hướng xuống đất như muốn truyền dẫn tình yêu và sự bao dung ấy đến với nhân gian.

Họ xoay không phải để chóng mặt, mà để đạt đến sự tĩnh lặng tuyệt đối ngay trong lòng cơn lốc của chuyển động. Khi cái tôi cá nhân tan biến, khi chiếc áo choàng đen đại diện cho nấm mồ của bản ngã được cởi bỏ, người tu sĩ chỉ còn là một hạt bụi nhỏ nhoi đang hòa nhập vào dòng chảy vĩnh hằng của vũ trụ. Đó là một hình thức thiền động sâu sắc nhất, nơi con người không còn thấy mình hiện hữu, chỉ còn lại tình yêu thuần khiết bao trùm lên vạn vật.

Sự thanh tao trong cõi Phật

Quay trở về với phương Đông gần gũi hơn, tôi lại nhớ đến những nhịp múa Lục Cúng Hoa Đăng trong các đại lễ cầu an. Giữa làn khói hương trầm mặc, những vũ công trong trang phục rực rỡ di chuyển uyển chuyển như những cánh hoa trôi trên dòng nước.

Mỗi ngọn đèn hoa đăng trên tay họ đại diện cho trí tuệ và sự tỉnh thức. Khi đôi tay nâng cao những đóa sen sáng rực, đó là lúc lòng thành kính được cụ thể hóa bằng ánh sáng. Từng bước chân chữ Đinh, chữ Vạn của họ không chỉ tạo nên những đội hình đẹp mắt, mà còn là sự sắp đặt của các biểu tượng tâm linh nhằm thanh tịnh hóa không gian và gieo mầm an lạc vào lòng người xem. Trong sự trang nghiêm ấy, múa trở thành một phương tiện để đưa tâm trí con người thoát khỏi những xao động thường nhật, tìm về với bản tính chân thật và từ bi của chính mình.

Lời kết cho những hình thể kỷ luật

Điểm chung của những vũ điệu trong tôn giáo chính thống chính là sự tiết chế. Người múa không được phép đi chệch khỏi những quy chuẩn đã được định hình qua nhiều thế hệ. Nhưng chính trong cái khung sắt đá của kỷ luật ấy, linh hồn họ lại tìm thấy sự tự do lớn lao nhất. Bởi khi đã làm chủ được thân thể, khi mỗi chuyển động đã trở thành hơi thở, họ không còn múa nữa, chính đức tin đang múa thông qua họ.

Khi quan sát những khoảnh khắc này, tôi nhận ra rằng sự tôn nghiêm không nằm ở những bộ trang phục lộng lẫy hay không gian đền đài nguy nga. Sự tôn nghiêm nằm ở khoảnh khắc con người biết khom lưng, biết uốn mình và biết dùng chính sự yếu mềm của xương thịt để biểu đạt một niềm tin kiên định vào những điều vĩ đại hơn bản thân mình.

By Andy On The Go