Nhiều năm trôi qua, Thiện Hữu nay đã là một tỳ kheo già nua, được kính trọng bởi sự khiêm cung và nghiêm cẩn.

Thế nhưng, đằng sau chiếc áo cà sa vàng rực, tâm hồn ông vẫn chưa thôi khắc khoải. Ông vẫn là một “kẻ đi tìm” chưa thấy bến đỗ. Khi nghe danh về một ông lão lái đò thông thái bên sông, Thiện Hữu đã tìm đến mà không hề hay biết đó chính là người bạn thuở thiếu thời.

Sự khác biệt giữa Tìm kiếm và Tìm thấy

Khi gặp lại, Tất Đạt đã nhìn thấu nỗi khổ của bạn mình. Chàng ôn tồn bảo rằng có lẽ Thiện Hữu đã tìm kiếm quá nhiều. Khi một người mải mê tìm kiếm, đôi mắt họ chỉ nhìn thấy thứ họ muốn tìm, khiến họ bỏ lỡ những điều hiển hiện ngay trước mắt. Tất Đạt định nghĩa: “Tìm kiếm nghĩa là có một mục tiêu. Nhưng tìm thấy nghĩa là tự do, là rộng mở, là không cần mục tiêu nào cả.”

Thiện Hữu ngỡ ngàng khi nhận ra bạn mình. Ông ở lại túp lều bên sông, tha thiết xin Tất Đạt một lời giáo huấn. Tất Đạt mỉm cười và chia sẻ những điều chàng đã chiêm nghiệm được từ dòng sông. Chàng nói rằng trí tuệ là thứ không thể truyền dạy. Mọi sự thật khi thốt ra thành lời đều trở nên phiến diện. Thế gian này vốn dĩ không có ranh giới giữa thiện và ác, giữa tội lỗi và thánh thiện. Thời gian chỉ là một ảo ảnh. Trong mỗi tội nhân đều đã ẩn chứa một vị Phật tương lai, và mọi khoảnh khắc của thế giới đều là sự hoàn hảo.

Sức mạnh của tình yêu và sự vật

Tất Đạt cầm một hòn đá lên và bảo rằng chàng yêu hòn đá đó không phải vì nó có thể hóa kiếp thành gì trong tương lai, mà vì chính nó hiện tại đã là Brahman, đã là Phật rồi. Chàng tin vào những “sự vật” hữu hình hơn là những “từ ngữ” trừu tượng. Đối với chàng, tình yêu thương vạn vật là điều quan trọng nhất, hơn cả việc giải thích hay khinh miệt thế gian.

Dù Thiện Hữu vẫn còn băn khoăn bởi những lời này dường như đi ngược lại với giáo lý mà ông theo đuổi, nhưng có một điều ông không thể phủ nhận. Đó là sự thanh tịnh, vẻ hiền hòa và thánh thiện toát ra từ từng cử chỉ, ánh mắt của Tất Đạt.

Nụ hôn trên trán và ảo ảnh tan biến

Trước khi từ biệt, Thiện Hữu khẩn thiết cầu xin bạn cho mình một điều gì đó để bám víu trên con đường tu tập còn lắm gian nan. Tất Đạt bảo Thiện Hữu hãy cúi xuống và hôn lên trán mình.

Ngay khoảnh khắc đôi môi Thiện Hữu chạm vào trán bạn, một phép mầu đã xảy ra. Thiện Hữu không còn thấy gương mặt của Tất Đạt nữa. Thay vào đó, ông thấy một dòng thác của hàng ngàn gương mặt khác nhau. Ông thấy một con cá đang hấp hối, một đứa trẻ mới chào đời, một tên sát nhân, một xác chết lạnh lẽo, những vị thần linh rực rỡ và những con thú hoang… Tất cả hiện ra đồng thời, sinh ra rồi biến mất, chuyển hóa liên tục nhưng không hề tách rời.

Và bao trùm lên muôn vàn hình hài khổ đau và hoan lạc ấy là một lớp màn mỏng manh, trong suốt như pha lê. Đó chính là nụ cười của Tất Đạt. Nụ cười ấy giống hệt nụ cười của Đức Phật Cồ Đàm mà Thiện Hữu đã từng đảnh lễ hàng trăm lần. Đó là nụ cười của sự nhất thể, nụ cười của đấng đã vượt thoát khỏi dòng thời gian.

Thiện Hữu đứng đó, nước mắt rơi lã chã trên gương mặt già nua. Ông không còn biết thời gian đã trôi qua bao lâu, cũng không còn phân biệt được đâu là mình, đâu là bạn. Ông chỉ biết rằng trái tim mình đang bùng cháy một tình yêu và lòng tôn kính vô biên. Thiện Hữu cúi rạp người xuống mặt đất, đảnh lễ trước người bạn lái đò đang ngồi bất động.

Cuối cùng, kẻ đi tìm đã tìm thấy bến bờ, không phải qua những từ ngữ giáo điều, mà qua một nụ hôn và một nụ cười viên mãn.

Lời nhắn: Chương này nhắc ta rằng chân lý không nằm ở những khái niệm xa xôi mà nằm ngay trong khả năng yêu thương và chấp nhận thế gian như nó vốn là. Bạn có đang “tìm kiếm quá nhiều” mà quên mất việc “tìm thấy” những vẻ đẹp ngay trước mắt mình không?

Yoga With Andy