Người đàn bà của những trải nghiệm, của văn chương cổ kim, và của những cảm xúc

By Andy On The Go

Và mọi sự vẫn chỉ là điều hạnh ngộ
Hạnh phúc vì biết rằng là vẫn còn hạnh phúc ở đâu đây…”

Nguyễn Đình Phùng

Trong hành trình này, có những người tôi chỉ gặp một lần rồi quên, cũng có những người tôi gặp một lần mà nhớ suốt đời. Má Phúc là một trong những người như thế. Người đàn bà khiến tôi tin rằng sống là phải có cảm xúc, phải có câu chuyện để kể, và phải có ai đó để cùng đi.

Người đàn bà của những trải nghiệm.
Đi đâu, làm gì, má cũng là người lo lắng nhiều nhất, quán xuyến nhiều nhất, nhưng lại chẳng bao giờ than. Từ chuyến đi Indonesia, Malaysia, đến xứ Thanh, rồi cả Hàn Quốc, ở đâu có gió trời và chút men là ở đó có má. Má luôn là người đầu tiên dậy, lo bữa sáng cho cả nhóm, chuẩn bị từng thứ nhỏ nhặt rồi lại là người cười to nhất khi ai đó kể chuyện tào lao giữa đêm.
Tôi nhớ ở Bali, má ngồi bên hiên nhà, tay cầm ly rượu, mắt dõi theo mặt biển Kuta Beach thầm thì:

“Buồn trông cửa bể chiều hôm,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?”

Truyện Kiều, Nguyễn Du

Má đi đâu cũng mang theo phần “tưng tưng rất đời” của riêng mình. Cái hồn nhiên của người từng trải, tự do mà sâu sắc, mạnh mẽ mà vẫn biết thương người.

Người đàn bà của những áng văn chương cổ kim
Trong căn nhà nhỏ của má, sách xếp từ sàn lên trần. Má kể về Nguyễn Đình Toàn, Nhất Linh, Khái Hưng, Nguyễn Thị Hoàng rồi Nguyễn Du… Những cuốn sách cũ, mép giấy sờn, ám mùi khói bếp. Má đọc nhiều, nhớ nhiều, nói về văn như nói chuyện với bạn cũ.
Với má, mỗi trang sách là một mảnh đời, mỗi câu chữ là một vết thương đã hóa lành. Có đêm, hai má con ngồi chat với nhau, nói chuyện thơ văn đến khuya. Bắt đầu bằng câu Kiều, rồi lạc qua Nguyễn Đình Toàn, làm tôi nhớ tới ca từ của Hàn Châu nhân xem bộ ăn khách…

“Tôi ra đi đi từ Nam về Bắc
Ghé lại sông Hương thăm người thương thăm phố phường
Thăm Huế buồn vang nghe tiếng hò..”

Ngày Mai Tôi Về, Hàn Châu

Giữa khói thuốc và hơi rượu, chữ nghĩa bỗng sống dậy, ấm và thật đến mức tôi nghe như lòng mình cũng run lên. Má là kho tàng văn chương sống, người đã gieo cho tôi tình yêu với chữ, với thơ, với những điều đẹp đẽ và mong manh. Từ má, tôi hiểu rằng văn chương không chỉ để đọc, mà để sống, để ước mơ, để hi vọng, để làm người.

Người đàn bà của những cảm xúc
Má yêu, ghét, giận, thương đều rõ ràng như trời nắng sau mưa. Má từng bảo “Sống phải có lửa, chớ nguội lạnh là hư hết.”
Và má sống đúng như thế, một đời rực rỡ, không giấu đi cảm xúc nào, dù là niềm vui hay nước mắt.
Má nấu ăn ngon theo cách không ai học được, vì trong mỗi món đều có cảm xúc. Có bữa, má rót rượu cho tôi, ngân nga:

“Ta nâng ly nữa đi em
Kẻo rồi quá muộn
Kẻo đêm, kẻo đêm sắp tàn”

Phú Quang

Tôi uống, và thấy trong men rượu ấy là cả một đời trải nghiệm, cay đắng, mặn mà, nhưng chưa bao giờ nhạt.

Giữa những người tôi đã gặp, má là người khiến tôi nhớ bằng cả vị giác, thính giác và trái tim. Một người đàn bà vừa có thể đọc Kiều, vừa có thể nấu nồi cá kho ngon đến nao lòng; vừa có thể cười rạng rỡ giữa nắng, vừa có thể trầm ngâm vì một câu thơ buồn.
Từ má, tôi học được một điều giản dị: Sống tự do không phải là đi thật xa, mà là dám yêu, dám khóc, dám sống hết mình cho điều mình tin.
Chúc mừng sinh nhật muộn, má yêu của Tưng Tưng Phượt.
Andy On The Go
Sài Gòn, 10.10.2025