Bê tông thép gỗ và kính. Bốn vật liệu này đã cùng nhau nhào nặn nên diện mạo của thế giới hiện đại. Ban đầu sự kết hợp của chúng xuất phát từ những bài toán thuần túy về công năng. Khi bê tông và thép đi cùng nhau chúng tạo ra những kết cấu gánh vác được sức nặng khổng lồ vươn tới những nhịp cầu và những chiều cao mà gạch đá hay ván gỗ trước đây phải bó tay. Nhưng sự trọn vẹn chỉ thực sự đến khi kính và gỗ bước vào cuộc chơi. Kính mở toang những bức tường đặc kịt để đón lấy ánh sáng còn gỗ thì lặng lẽ trả lại hơi ấm và chất cảm thô mộc cho một thế giới đang ngày càng bị công nghiệp hóa đến lạnh lẽo.

Từ sự thực dụng đến chất thơ của không gian

Theo thời gian sự kết hợp cơ học ấy đã thăng hoa thành một thứ ngôn ngữ kiến trúc đầy tính biểu đạt. Những người làm nghề bắt đầu nhận ra sự tương phản tuyệt đẹp của chúng. Bê tông xám lạnh đứng cạnh khung thép sắc sảo. Hơi ấm của vân gỗ áp vào sự trong suốt tĩnh lặng của mặt kính.

Đột nhiên những bức tường không còn nặng nề nữa. Không gian trở nên xuyên thấu và ánh sáng chính thức trở thành một loại vật liệu hữu hình. Bốn yếu tố này đã hòa quyện lại tạo nên một thứ ngôn ngữ của sự vững chãi xen lẫn sự bay bổng định hình nên tinh thần của thời đại mới.

Bất kể ở vùng khí hậu hay nền văn hóa nào bộ tứ này đều tìm được tiếng nói chung. Trực giác của con người luôn phản ứng rất tự nhiên trước những tín hiệu mà chúng phát ra. Ta thấy sự cấp tiến và quyền lực trước những tòa tháp kính và thép khổng lồ vươn lên bầu trời nhưng lại dễ dàng tìm thấy sự an trú bình yên khi chạm tay vào bề mặt thô ráp của bê tông hay nán lại dưới một vòm gỗ ấm áp.

Rear View of Farnsworth House by Mies van der Rohe (Photo by Victor Grigas, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons)

Học cách già đi và sự tái sinh

Ngày nay dưới áp lực của một hành tinh đang cạn kiệt gia đình vật liệu này buộc phải tự tiến hóa để sinh tồn.

Bê tông đang sinh ra những thế hệ mới nhẹ nhàng hơn giảm thiểu carbon và tinh tế hơn để len lỏi vào từng chi tiết nội thất. Gỗ đã vươn mình thành những khối gỗ công nghệ cao mass timber để gánh vác kết cấu của cả những tòa nhà chọc trời. Kính không chỉ dừng lại ở việc nhìn xuyên thấu mà đã học cách chủ động lọc nhiệt và tự tạo ra năng lượng. Ngay cả thép cũng bắt đầu tìm kiếm vẻ đẹp từ sự rỉ sét tự nhiên hoặc tái sinh từ những đống phế liệu đô thị.

Ontario Secondary School Teachers’ Federation (OSSTF) Headquarters and Multi-Tenant Complex by Moriyama Teshima Architects, Toronto, Canada | Popular Choice Winner, Commercial > Office – Low Rise (1-4 Floors), 13th Annual A+ Awards

Chúng đang học cách già đi một cách duyên dáng. Chúng đang học cách Cùng tồn tại và tiến hóa mà không chối bỏ cội rễ của mình. Việc lựa chọn phơi bày hay che giấu một lớp vật liệu giờ đây không chỉ là câu chuyện thẩm mỹ mà còn là một bản tuyên ngôn về sự trung thực và trách nhiệm với môi trường.

Lời tự vấn cho những khối hộp nhiệt đới

Nhìn lại bức tranh đô thị tại Việt Nam chúng ta dường như đang vay mượn ngôn ngữ vật liệu này một cách khá vội vã và rập khuôn.

Rất nhiều những tòa nhà văn phòng bọc kính toàn tòng đang đứng phơi mình dưới cái nắng thiêu đốt của Sài Gòn hay Hà Nội vô tình biến thành những lồng ấp nhiệt khổng lồ. Bê tông và thép được đổ xuống vô tội vạ thiếu vắng đi sự cân bằng của mảng xanh hay chất cảm mộc mạc của gỗ để xoa dịu thị giác. Chúng ta chuộng sự hào nhoáng của vật liệu hiện đại nhưng lại quên mất việc đối thoại với bối cảnh khí hậu bản địa.

Đã đến lúc chúng ta cần một sự tinh chỉnh trong tư duy. Vật liệu dù tối tân đến đâu cũng cần được thở. Chỉ khi ta biết dùng kính để dẫn sáng chứ không phải để nung nóng dùng bê tông để tạo hình chứ không phải để bức tử tự nhiên và dùng gỗ để vỗ về cảm xúc thì khi ấy bộ tứ vật liệu này mới thực sự kiến tạo nên một không gian sống nhân văn và trọn vẹn.

California College of the Arts Expansion by Studio Gang, San Francisco, California | Photo by Jason O’Rear | Jury Winner, Higher Education & Research Facilities, 13th Architizer A+Awards

Bởi suy cho cùng sự vĩ đại của kiến trúc không nằm ở việc thay thế hoàn toàn cái cũ mà là sự thấu hiểu sâu sắc bản chất của từng viên gạch thanh thép để từ đó ghép chúng lại thành một câu chuyện có hồn.

Bài viết lấy cảm hứng từ Ifeoma Nduka trên Architizer

Link bài viết gốc: https://architizer.com/blog/inspiration/stories/concrete-steel-glass-wood-modern-architecture/ 

By Andy On The Go