Mời bạn bước vào không gian tĩnh lặng và nhuốm màu thời gian của Chợ Dân Sinh.

Đây là một nốt trầm rất lạ trong bản nhạc phố phường Sài Gòn. Nếu Bình Tây là tiếng trống dồn dập của thương mại, thì Dân Sinh giống như tiếng dây đàn guitar cũ, buông lơi và đầy hoài niệm.

Nằm lọt thỏm giữa trung tâm Quận 1 sầm uất, Chợ Dân Sinh giống như một ốc đảo bị thời gian bỏ quên. Chỉ cách vài con phố là những tòa nhà chọc trời kính thép sáng choang, là dòng người vội vã của phố tài chính. Vậy mà bước chân vào khu chợ này, nhịp sống bỗng nhiên chậm lại như vừa vấp phải một miền ký ức cũ kỹ.

Dân Sinh không có cái mùi hăng nồng của tôm cá hay mùi thơm nức của đồ ăn như những khu chợ khác. Mùi của Dân Sinh là mùi dầu máy, mùi rỉ sét của kim loại, mùi vải bố mốc thếch và mùi của bụi thời gian. Đó là một thứ mùi “đàn ông” và phong trần rất đặc trưng mà không nơi nào ở Sài Gòn có được.

Tôi gọi nơi này là bảo tàng của những kỷ vật.

Dưới ánh đèn vàng vọt và hơi tối, những gian hàng nằm san sát nhau như đang trưng bày quá khứ. Ở đây người ta bán những thứ mà thế giới hiện đại dường như đang cố loại bỏ. Những chiếc bật lửa Zippo trầy xước, những chiếc bi-đông đựng nước của lính năm xưa, những đôi giày boots hầm hố hay những bộ đồ rằn ri đã sờn vai. Mỗi món đồ nằm im lìm trên sạp đều mang trong mình một câu chuyện riêng. Có lẽ chúng từng theo chân một người lính băng rừng lội suối, hay từng nằm trong túi áo của một người đàn ông nào đó trong những năm tháng biến động của thành phố này.

Người bán ở Dân Sinh cũng mang một phong thái khác lạ. Họ ít khi đon đả mời chào. Phần lớn thời gian họ ngồi trầm ngâm bên ly cà phê đá, tay mân mê lau chùi một món đồ đồng hay cặm cụi sửa chữa một chiếc máy khoan cũ. Khách đến cứ việc xem và cứ việc lục lọi trong đống đồ hỗn độn ấy. Người mua và người bán giao tiếp với nhau bằng những cái gật đầu nhẹ nhàng hay những câu nói gọn lỏn. Giữa họ dường như có một sự thấu hiểu ngầm của những người cùng mê mẩn những giá trị xưa cũ.

Âm thanh của Chợ Dân Sinh là một bản thu âm lo-fi mộc mạc. Không có tiếng ồn ào huyên náo. Không gian ở đây đặc quánh lại, thỉnh thoảng chỉ vang lên tiếng lanh canh của kim loại va vào nhau, tiếng thử lửa tách tách của một chiếc quẹt đá hay tiếng rè rè của chiếc quạt máy cũ kỹ đang cố quay những vòng chậm chạp.

Tôi thích cảm giác đi lạc vào những dãy hàng cơ khí sâu bên trong. Ở đó cơ man nào là ốc vít, bánh răng và dây xích. Những món đồ kim khí lạnh lẽo nằm chồng chất lên nhau nhưng lại gợi cho tôi cảm giác ấm áp về sự bền bỉ. Trong thời đại mà mọi thứ hỏng là vứt đi để mua mới, Dân Sinh là nơi người ta tìm về để sửa chữa, để chắp vá và để kéo dài sự sống cho những đồ vật vô tri.

Để cảm nhận Dân Sinh, hãy để tai mình nghỉ ngơi khỏi tiếng còi xe và lắng nghe những âm thanh mộc mạc: Một sự tĩnh lặng tương đối, tách biệt khỏi sự ồn ào của khu trung tâm Quận 1. Tiếng không khí đặc quánh và tiếng quạt máy cũ quay đều đều. Tiếng “tách… xạch” rất giòn của nắp bật lửa Zippo được bật mở. Tiếng lanh canh của ốc vít, cờ-lê va vào nhau khi người thợ lục tìm đồ. Tiếng thử máy khoan hay máy mài vang lên ro ro trong chốc lát rồi tắt lịm, để lại không gian trầm mặc vốn có.

Có những chiều mưa Sài Gòn, tôi ghé Dân Sinh không phải để mua gì cả, mà chỉ để đứng trú mưa dưới mái hiên thấp của chợ. Nhìn ra ngoài kia, dòng người vẫn hối hả chạy đua với thời cuộc. Còn ở đây, sau lưng tôi là những kỷ vật đã ngủ yên. 

Dân Sinh nhắc nhở tôi rằng Sài Gòn không chỉ có sự hào nhoáng của tương lai. Sài Gòn còn có một trí nhớ rất dai, lưu giữ tất cả những vui buồn của lịch sử vào trong những món đồ cũ kỹ này.

Những món đồ ấy nằm đó, lặng lẽ nghe thời gian trôi và đợi chờ những người tri kỷ đến để kể lại câu chuyện của mình.

Andy On The Go

Hình ành: Ivivu