Có những giọng hát sinh ra để dành cho ánh đèn sân khấu rực rỡ, nhưng cũng có những giọng hát chỉ thực sự thăng hoa trong bóng tối, trong những không gian chật hẹp và mờ ảo của khói thuốc. Thanh Thúy là trường hợp thứ hai. Tiếng hát của cô là một cõi u trầm, mộng mị, nơi người nghe tìm thấy sự an ủi trong tận cùng của nỗi cô đơn.

Nàng thơ của bóng đêm và những cơn mưa

Người đời gọi Thanh Thúy là “Tiếng hát liêu trai”. Cái chất liêu trai ấy không phải là sự ma quái đáng sợ, mà là sức hút mê hoặc, kéo người ta rời khỏi thực tại ồn ã để chìm vào một thế giới nội tâm tĩnh lặng. Giọng cô trầm, đục, và rè đặc trưng, tựa như tiếng mưa đêm rả rích trên mái tôn, buồn nhưng khiến người ta nghiện, muốn nghe mãi không thôi.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã từng vì say mê tiếng hát ấy mà viết nên Ướt mi. Nghe cô hát, ta hiểu vì sao chàng nhạc sĩ tài hoa ấy lại rung động đến thế:

“Ngoài hiên mưa rơi rơi

Lòng ai như chơi vơi

Người ơi nước mắt hoen mi rồi”

Cách Thanh Thúy buông lơi từng chữ rơi rơi, chơi vơi nghe nhẹ bẫng như tơ, nhưng lại nặng trĩu nỗi sầu. Cô không hát bằng kỹ thuật thanh nhạc trau chuốt, cô hát bằng hơi thở, bằng cái nức nở nghẹn ngào từ sâu thẳm lồng ngực. Tiếng hát ấy vẽ nên chân dung một người con gái mong manh, đứng nép mình bên song cửa, nhìn mưa tuôn mà khóc cho phận người, phận mình.

Tiếng vọng từ những con phố không đèn

Thanh Thúy còn là biểu tượng của nhạc lính, nhưng không phải là nhạc lính hào hùng bi tráng. Cô là người tình trong mộng của những người lính trận, hát về nỗi nhớ nhung, sự đợi chờ nơi hậu phương hay những đêm gác tiền đồn hiu quạnh.

Trong Nửa đêm ngoài phố, giọng hát cô dẫn dụ người nghe bước vào những con hẻm sâu hun hút của Sài Gòn xưa, nơi ánh đèn vàng vọt soi bóng những kiếp người lẻ loi:

Buồn vào hồn không tên

Thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa trọn đời

Đường phố vắng đêm nao quen một người

Mà yêu thương trót trao nhau trọn lời

Cô hát rất chậm. Cái chậm rãi ấy như kéo dài thời gian ra vô tận. Nghe Thanh Thúy hát, ta cảm nhận được sức nặng của màn đêm, cái lạnh của sương khuya và cả nhịp đập thổn thức của những trái tim đang yêu trong xa cách. Cô biến nỗi buồn thành một thứ men say, dìu người nghe đi qua những cơn mộng mị chập chờn.

Nỗi buồn sang trọng và ám ảnh

Khác với nỗi buồn bình dân, mộc mạc của nhiều ca sĩ cùng thời, nỗi buồn trong tiếng hát Thanh Thúy mang một vẻ sang trọng, đài các và đầy bí ẩn. Đó là nỗi buồn của một người đàn bà đã đi qua nhiều dâu bể, đứng nhìn cuộc đời bằng đôi mắt thâm trầm, bao dung.

Khi cô cất tiếng hát Kiếp cầm ca, đó không chỉ là lời than thân trách phận, mà là lời khẳng định kiêu hãnh về sự hy sinh của người nghệ sĩ:

Mưa rơi cho đời thêm nhớ thương

Hạt mưa ướt vai người khách lữ thứ

Đi về đâu người ơi

Từng câu, từng chữ được cô nhả ra tròn trịa, nắn nót nhưng vẫn giữ được cái chất khàn đặc trưng. Nó như làn khói thuốc bay lên, quấn quýt, vương vấn mãi trong tâm trí người nghe, ám ảnh không nguôi.

Thanh Thúy là một dấu lặng tuyệt đẹp trong bản giao hưởng Bolero. Nếu cần tìm một chút nắng ấm, người ta tìm đến Thanh Tuyền. Nếu cần dòng nước mát, người ta tìm về Hoàng Oanh. Nhưng khi lòng người trĩu nặng ưu tư, khi đêm đã về khuya và sương đã xuống lạnh, người ta chỉ muốn tìm đến Thanh Thúy. Để được đắm mình trong cái chất giọng liêu trai ấy, để thấy nỗi buồn của mình được sẻ chia, vỗ về và thăng hoa thành nghệ thuật.

By Andy On The Go