Rời xa nếp nhà vách gỗ chênh vênh giữa rừng già Ubud, những ngày cuối của chuyến đi, tôi dời bước về phía nam đảo, nơi những vách đá sừng sững ôm trọn vạt sóng xanh thẳm của đại dương. Ở đó, nằm lọt thỏm giữa khuôn viên hoa lệ của khu nghỉ dưỡng Ayana xa xỉ bậc nhất, bảo tàng Saka hiện lên tĩnh mặc và điềm nhiên đến lạ kỳ. Giữa một không gian ngập tràn những tiện nghi vương giả, kiến trúc đương đại vươn mình đan cài cùng nghệ thuật tôn giáo, tạo ra một lực hút tĩnh lặng đủ sức vuốt ve và chững lại mọi xáo động trong tâm hồn.
Mọi thứ ở Saka Museum đều giàu chất liệu, từ ánh sáng, màu sắc cho đến từng hiện vật được bài trí đầy tính suy tôn. Và chính trong cái không gian mang đậm dấu ấn triết học ấy, tôi tìm thấy một chiều kích hoàn toàn khác của thời gian khi đứng trước hệ thống lịch Saka cổ đại của người bản địa.
Palelintangan: Balinese Astrology, www.sakamuseum.org
Chúng ta vẫn thường quen thuộc với tờ lịch Tây phương, nơi thời gian được thái mỏng thành những ô vuông ráo hoảnh, tịnh tiến liên tục trên một đường thẳng tắp. Bộ não của một người làm công việc hoạch định chiến lược vốn đã quá quen với việc ghim chặt mắt vào những cột mốc báo cáo, những hạn chót cạn kiệt và những đường biểu đồ chỉ được phép vút lên phía trước. Ta coi thời gian là một đường đua tuyến tính, mải miết lao đi dẫu đôi chân có rệu rã. Nhưng tờ lịch Saka trước mắt tôi lại không mang hình hài xơ cứng ấy. Nó là một vòng tròn cuộn chảy, nương tựa vào chu kỳ tuần hoàn của vầng trăng, vào con nước lớn ròng và nhịp điệu gieo gặt của cỏ cây.
Người Bali không dùng lịch chỉ để đếm ngày tháng trôi qua. Với họ, lịch Saka là một chiếc la bàn tâm linh, một tấm bản đồ chiêm tinh nhắc nhở con người về sự giao hòa giữa tiểu vũ trụ bên trong và đại vũ trụ bao la bên ngoài. Bánh xe thời gian xoay vòng, mang theo niềm tin sâu sắc rằng mọi thứ diễn ra đều có tính chu kỳ. Có đâm chồi ắt có rụng lá, có khởi thủy ắt có tàn lụi, để rồi từ trong tro tàn, một vòng luân hồi mới lại rực rỡ tượng hình.
Nhìn ngắm sự luân chuyển nhịp nhàng ấy, lòng ta bỗng dưng nhẹ bẫng. Một sự đồng điệu khẽ khàng nảy nở, tựa như những buổi sớm mai ta xếp bằng tĩnh tọa trên tấm thảm quen thuộc. Hít vào thật sâu đón lấy luồng dương khí rực rỡ, rồi chầm chậm thở ra vứt bỏ mọi tàn dư mỏi mệt. Đời người suy cho cùng cũng giống như một vòng tuần hoàn của hơi thở, cớ sao ta cứ mãi gồng mình chạy đua với những chiếc kim đồng hồ vô tri mà quên mất việc dừng lại để lắng nghe nhịp điệu tự nhiên của chính mình.
Điều tuyệt mỹ nhất của hệ thống đếm thời gian này, có lẽ là cách họ chọn để bắt đầu một chu kỳ mới. Không rợp trời pháo hoa rộn rã, không những bữa tiệc linh đình đinh tai nhức óc. Ngày đầu tiên của năm mới theo lịch Saka được gọi là ngày Nyepi, ngày của sự tĩnh lặng tuyệt đối. Suốt hai mươi bốn giờ đồng hồ, cả hòn đảo chìm vào im bặt. Không ánh đèn, không lửa khói, không ai ra đường, mọi guồng quay lao xao đều ngưng bặt. Người bản địa tự nguyện rút lui vào bên trong nếp nhà, khóa chặt các giác quan khỏi những cám dỗ bên ngoài để dọn dẹp lại cõi lòng, thanh tẩy thân tâm và trả lại cho thiên nhiên một khoảng lặng vô ngần để tự chữa lành.
Đứng giữa bảo tàng phảng phất mùi trầm hương ngai ngái, ngẫm về cái ngày tĩnh lặng linh thiêng ấy, tôi mới thấm thía trọn vẹn sức mạnh của sự trống rỗng. Đôi khi, để bước sang một chương mới rực rỡ hơn, ta không cần phải làm thêm điều gì cả, mà chỉ cần can đảm buông bỏ và cho phép mình không làm gì. Một ngày ngắt kết nối trọn vẹn để thiết lập lại sự thăng bằng nguyên sơ nhất.
Bước ra khỏi không gian suy tôn của Saka Museum, đón lấy ngọn gió biển mang theo vị mằn mặn lướt qua vai, tôi thấy mình nhặt thạnh thêm được một món quà vô giá từ vùng đất này. Thời gian không phải là kẻ thù lạnh lùng chực chờ cướp đi tuổi trẻ, mà là một dòng chảy êm ái luôn sẵn lòng nâng đỡ những ai biết cách nương theo.
By Andy On The Go
Andy On The Go 
Leave a comment