Đêm Bali buông xuống, bóng tối đặc quánh được mạ vàng bởi ánh sáng hắt ra từ những ngọn đèn dầu lay lắt. Mọi thứ được khởi thủy bằng khúc dạo đầu của dàn nhạc Gamelan. Không rườm rà giới thiệu, chỉ có tiếng chiêng bằng đồng, tiếng chũm chọe và nhịp trống thình lình vang lên, xé toạc cái tĩnh mịch của sân đền cổ kính. Âm thanh ấy không êm ái vuốt ve mà dồn dập, sắc lẹm, gõ thẳng vào lồng ngực như một hồi chuông cảnh tỉnh, giật phăng sự xao nhãng của những kẻ trần tục để buộc họ hiện diện trọn vẹn tại khoảnh khắc này.

Khi không gian đã tẩm đẫm tần số rung động mãnh liệt ấy, dòng chảy chuyển sang nhịp điệu xoa dịu hơn với điệu múa Pendet. Các thiếu nữ trong trang phục rực rỡ khoan thai bước ra, tay bưng khay bạc đựng hoa đại và hoa nhài ướp hương nồng nàn. Cơn mưa hoa lất phất phủ lên khán giả mang theo lời chúc phúc, đánh dấu sự giao hòa giữa con người và vạn vật. Hít một hơi sâu, mùi hương hoa cỏ quyện trong gió đêm bỗng làm tâm trí nhẹ bẫng.

Nhưng ngay khi lòng người vừa chùng xuống, mạch cảm xúc lại được đẩy lên một nấc thang mới. Nhân vật nữ tỳ Condong xuất hiện mang theo nguồn năng lượng sắc bén và dứt khoát. Cô lướt trên mặt sân với đôi mắt đảo liên tục, đôi bàn tay thoăn thoắt uyển chuyển múa những chiếc quạt lụa. Condong chính là nhịp trống hối hả cuốn phăng đi chút tàn dư tĩnh lặng, dọn đường cho vương tôn vương giả bước ra.

Và rồi, linh hồn của đêm diễn thực sự xuất hiện. Từ trong bóng đêm, hai vũ công Legong cốt lõi bước ra lộng lẫy trong sắc lụa vàng son. Họ không chỉ bước đi mà dường như đang lướt trên mặt đất. Sự kỳ diệu nằm ở chỗ hai người họ giống nhau đến từng tiểu tiết, múa như hình với bóng, là sự phản chiếu hoàn hảo của nhau qua một tấm gương vô hình. Mọi sự chú ý của ta lập tức bị hút chặt vào đôi mắt người nghệ sĩ. Đôi mắt mở to, sắc lẹm, liếc nhìn nhịp nhàng theo cú gõ phách sáo réo rắt. Rồi đến đôi bàn tay với những ngón cong vút, rung lên bần bật như chiếc lá khẽ giật mình giữa gió sương.

Toàn bộ cơ thể vũ công bỗng chốc hóa thành một khối mâu thuẫn tuyệt đẹp, vừa căng cứng trong những tạo dáng góc cạnh khắt khe, lại vừa mềm mại tuôn chảy nương theo điệu nhạc. Vở diễn không dùng lời, chỉ mượn dáng tay uốn cong và ánh nhìn biểu đạt sự tập trung cao độ để kể lại trường ca bi tráng về vị vua Lasem, nàng công chúa bị giam cầm và điềm báo từ loài chim thần.

Mạch năng lượng được giải phóng bằng một màn trình diễn bùng nổ ở phần kết với sự xuất hiện uy dũng của linh thú Barong biểu trưng cho cái thiện. Gamelan được đẩy lên cao trào tột độ, vắt kiệt những giọt cảm xúc cuối cùng của người xem. Để rồi khi tiếng chiêng cuối cùng dứt hẳn, vạn vật đột ngột rơi tõm vào một sự tĩnh lặng đến gai người. Các vũ công chắp tay lui bước. Sân cung điện trả về với bóng đêm, nhường chỗ cho tiếng gió xạc xào qua tán lá. Một show diễn trọn vẹn hóa ra lại mô phỏng chính xác vòng lặp của thực hành chánh niệm, từ đánh thức giác quan, thanh tẩy tâm trí, dấn bước vào giằng xé nội tâm, để rồi giải phóng năng lượng và buông xả trọn vẹn về lại cõi hư không tĩnh tại.

Ngồi lặng im dưới thềm đá lạnh quan sát từng chuyển động vi tế ấy, lòng ta bỗng nảy nở niềm chiêm nghiệm lạ kỳ. Múa Legong không đơn thuần là nghệ thuật trình diễn mà thực chất là một hình thái thiền động. Để giữ được thăng bằng tuyệt đối trên đôi chân trần gõ nhịp điệu đà, để kiểm soát từng thớ cơ nhỏ nhất, người nghệ sĩ hẳn phải thu gọt tâm trí về một cõi tĩnh tại hoàn toàn.

Ngồi nán lại giữa khoảng sân lộng gió, tôi chợt nhận ra một sự đồng điệu thật đẹp đẽ. Cái cách người vũ công Legong nén hơi thở, dồn toàn bộ khí lực vào từng cái siết cơ vi tế nhất hóa ra lại thân thuộc đến lạ kỳ. Nó gọi về những khoảnh khắc ta tĩnh tâm trên tấm thảm quen thuộc mỗi sớm mai, chậm rãi thu hồi mọi giác quan lao xao bên ngoài để neo đậu trọn vẹn vào nhịp hít vào, thở ra. Người nghệ sĩ Bali dùng nhịp điệu Gamelan để dẫn dắt cơ thể, còn ta dùng chính luồng sinh khí luân chuyển trong buồng phổi để đánh thức những mạch ngầm năng lượng ngủ quên.

Dẫu là một điệu vũ thần linh rực rỡ sắc màu hay một chuỗi chuyển động dung dị đón bình minh, suy cho cùng, tất thảy đều là nghệ thuật làm chủ cõi vắng lặng bên trong. Ta học cách biến hình hài chật hẹp này thành một ngôi đền thu nhỏ, nơi tâm trí được gột rửa, vỗ về và neo giữ sự cân bằng tuyệt đối trước khi dấn bước vào guồng quay rộn rã ngoài kia.

Một hơi thở nén lại để bùng nổ, một sát na tĩnh mịch để thăng hoa. Đêm Ubud sương xuống lạnh buốt, nhưng len lỏi trong từng dòng huyết quản lại là một luồng hơi ấm rực rỡ của sự tỉnh thức, trọn vẹn và an nhiên.

By Andy On The Go