Andy On The Go

By Andy On The Go
Trong ngôn ngữ của kiến trúc, người ta thường ca ngợi mái nhà, mặt tiền hay phòng khách. Cầu thang thường bị xem nhẹ, chỉ là một trục giao thông buồn tẻ nối tầng này với tầng kia.
Nhưng với tôi, cầu thang là kẻ giữ bí mật trung thành nhất của một ngôi nhà.
Nó là khoảng không gian “đứng giữa”. Giữa ồn ào và tĩnh lặng. Giữa phòng khách nơi ta đeo chiếc mặt nạ xã giao tiếp đãi người ngoài, và phòng ngủ nơi ta trút bỏ xiêm y để đối diện với chính mình.
Tôi thích quan sát những chiếc cầu thang gỗ trong những ngôi nhà cổ ở Sài Gòn hay Hà Nội. Chúng thường hẹp, dốc và hay kêu cọt kẹt. Tiếng cọt kẹt ấy không phải là tiếng ồn, mà là tiếng thở dài của năm tháng.

Hãy tưởng tượng một người đàn ông trở về nhà sau một ngày dài kiệt quệ vì những toan tính mưu sinh. Anh ta bước qua phòng khách, cười chào vợ con, vẻ mặt vẫn còn vương nét gồng gánh. Nhưng khi đặt chân lên bậc thang đầu tiên, trong cái bóng tối mờ ảo của khoảng giếng trời, vai anh ta chùng xuống.
Từng bước chân đi lên là từng lớp mặt nạ rơi rụng. Ở bậc thứ nhất, anh cởi bỏ vai trò giám đốc. Ở bậc thứ mười, anh cởi bỏ sự mạnh mẽ giả tạo. Và khi lên đến bậc cuối cùng, anh chỉ còn là một con người trần trụi, mệt nhoài, khao khát một giấc ngủ yên.

Cầu thang không chỉ nối các tầng lầu. Nó nối những bản thể khác nhau trong cùng một con người. Có những cuộc đối thoại quan trọng nhất không diễn ra trên bàn tiệc, mà diễn ra trong vài giây ngắn ngủi ta đứng lặng giữa lưng chừng cầu thang, tự hỏi mình đang đi lên hay đang đi xuống trong cuộc đời này?
Những nốt trầm ấy, kiến trúc sư vẽ trên bản vẽ là những đường gạch ngang vô hồn. Còn đời sống viết lên đó bằng tiếng bước chân.
(Kiến trúc & Không gian: Nơi con người trú ngụ và để lại dấu vết, Những Vết Xước Của Ánh Sáng, Andy On The Go)