By Andy On The Go

Tôi bắt đầu viết không vì muốn thành nhà văn.
Tôi viết vì sợ mình rơi ra khỏi chính mình. Có những ngày tôi thấy mọi thứ trong tôi rời rạc như một căn phòng sau buổi dọn vội: chiếc ghế lệch khỏi bàn, cốc nước cạn đứng lẻ loi, một chiếc áo bỏ quên trên lưng ghế. Viết giúp tôi gom lại, đặt mọi thứ về vị trí, nghe xem mình đang nói gì bên dưới lớp ồn.

Bên ngoài lúc nào cũng ồn. Những thước đo người khác đặt ra. Những cái tên lớn đi trước. Những lời hứa, lời dọa, lời nhắc phải nhanh hơn, giỏi hơn. Bên trong cũng ồn. Kế hoạch dở dang. Tin nhắn chưa trả lời. Bữa cơm nấu vội. Tôi mở trang giấy để tìm một góc yên, nơi chỉ còn tiếng bút chạm vào bề mặt và hơi thở của mình. Khi chữ hiện ra, tôi thấy dáng người mình trở lại, không hẳn đẹp hơn, chỉ rõ hơn.

Tôi viết về những điều rất nhỏ để nhớ rằng mình còn sống.
Ánh sáng buổi sớm rơi trên thành cửa. Mùi cà phê thoát ra từ chiếc ấm cũ. Tiếng giọt nước trong bồn rửa nhịp đều. Rồi những mảnh ký ức gắn với đường đi: buổi sớm ở Phước Tích mùi khói bếp lẫn phù sa, con hẻm ẩm ướt ở Bao Vinh khi tôi nép vào hiên nhà rường chờ mưa, bước chân chậm bên bờ kênh ở Kochi nghe tiếng tàu gỗ cọ vào bến, sương sớm Munnar lạnh đến mức phải nín thở, đoạn đường gió quất trên Karakoram Highway lúc tôi đi lên cây ATM cao nhất mà tim đập như trống, một trưa ở Huế khi màu xanh trong vườn làm tôi im bặt, phiên chợ quê miền núi ở Nam Ban nơi tiếng dao chạm thớt nghe như một điệu nhạc. Những thứ ấy nếu không được gọi tên sẽ trôi qua như chưa từng có. Viết không giữ thời gian lại, nhưng cho tôi một cái chốt để móc ký ức vào đó, để khi lạc đường còn biết quay về.

Có những buổi tôi không muốn viết.
Mệt mỏi kéo dài. Những câu chữ nằm im như hòn sỏi. Tôi ngồi yên, đặt tay lên bàn phím và nghe một âm thanh rất nhỏ từ bên trong. Hãy kể câu chuyện này. Chỉ vậy thôi, đủ để tôi gõ thêm một chữ, rồi thêm một câu. Tôi phát hiện ra sự kiên nhẫn của chữ hiền hơn sự kiên nhẫn của tôi. Nó không trách khi tôi bỏ đi, cũng không đòi khi tôi trở lại. Nó chỉ ở đó, chờ tôi thành thật.

Viết không làm tôi lớn hơn ai cả.
Nó chỉ làm tôi trung thực hơn với mình. Khi tôi viết về nỗi sợ, nỗi sợ nhỏ lại. Khi tôi viết về niềm vui, niềm vui sáng lên. Khi tôi viết về những điều đã làm tôi xấu hổ, tôi học cách dịu dàng với chính mình. Có lẽ vì thế tôi vẫn ngồi xuống mỗi ngày, dù chỉ để viết một đoạn ngắn. Đoạn ngắn ấy ít khi hay ho, nhưng thường cứu tôi khỏi bị cuốn đi.

Trong đời sống bận rộn, tôi từng lạc giữa những vai. Người làm việc. Người dạy học. Người chạy theo mục tiêu. Người làm cha mẹ. Những vai ấy cần thiết, nhưng nếu tôi chỉ là chúng, tôi dễ quên mất người đang đeo chúng là ai. Viết là cách tôi tháo bớt, để thấy khuôn mặt thật của mình sau giờ diễn. Tôi không phải nhân vật chính trong một câu chuyện vĩ đại. Tôi chỉ là người kể chuyện nhỏ, và việc nhỏ này giữ tôi nguyên vẹn.

Tôi biết, có thể sẽ không nhiều người đọc. Cũng có thể không ai nhớ. Điều đó không làm tôi bớt viết. Tôi viết vì ở đâu đó có một người đang đi làm về trên chiếc xe buýt đông, mở điện thoại ra và bắt gặp vài dòng của tôi giữa hai trạm dừng. Nếu vài dòng ấy làm người đó thở chậm lại một chút, thì đủ. Và nếu không, vài dòng ấy vẫn làm tôi thở chậm lại một chút. Thế là đủ.

Khi kết thúc một trang, tôi không thấy trống rỗng. Những câu chuyện khác đã đứng chờ sẵn ở ngưỡng cửa. Vài mảnh đường ở Huế còn chưa kể hết, một chiều ở Pai vẫn còn ánh bụi bay trên dốc, một sớm Nepal lạnh buốt ở Ghorepani chờ mặt trời mở cửa, một góc rất Huế bên bờ sông còn chưa gọi đúng tên. Tôi khép máy, dọn bát đĩa, đi học, làm việc, rồi tối lại mở trang mới. Chữ có thể khập khiễng, nhưng tôi vẫn đi cùng nó.

Tôi viết để giữ mình lại.
Để không bị kéo đi bởi những gì sáng hơn, ồn hơn, vội hơn. Để âm lượng của bên trong không bị át bởi bên ngoài. Để mỗi ngày, dù mỏng, cũng có một lớp nghĩa. Viết không sửa được thế giới. Nhưng nó sửa được cách tôi đứng trong thế giới ấy. Và chỉ cần thế, tôi đã thấy mình còn nguyên ở đây.
La Mappa Đà Lạt, 24.10.2025