By Andy On The Go
…
Tôi nhớ Bãi Nhát trong buổi chiều gió đều, sóng mỏng. Tôi đứng thật lâu, không chụp gì, chỉ nghe tiếng cát nhẹ dưới chân. Đến khi đọc de Botton, tôi hiểu vì sao khoảnh khắc ấy ở lại. Không phải vì nơi đó đẹp hơn mọi nơi, mà vì tâm trí chịu dừng lại. Ở Phước Tích, tôi từng ngồi bên hiên nhà rường, tay lần trên thớ gỗ, nhìn ánh lửa ửng đỏ trong bếp nhỏ. Những chi tiết tưởng như vụn vặt ấy hóa thành chiếc gương cho thấy mình đang bình yên đến đâu.

Alain De Botton rủ tôi tập một thói quen quan sát. Nhìn một cửa sổ, một chiếc ghế nhựa ngoài hiên, một khung trời bị cắt bởi dây điện. Ở Kochi, tôi đã ngồi thật lâu trước những cánh lưới cá lên xuống trên nền trời chiều. Ở Munnar, những đồi trà gấp nếp xanh mở ra một thứ nhịp thở chậm. Ở Rajamala, mây lướt rất gần, tưởng như chỉ cần đưa tay là chạm được. Khi chịu nhìn, câu chuyện tự mở ra mà không cần lịch trình dày đặc.
Tôi nhớ lại một buổi sáng ở Pakistan, trên cung Karakoram, đường lên cây ATM cao nhất thế giới ở Khunjerab. Gió lạnh áp vào mặt đá, hơi thở hiện ra thành khói, và tôi bỗng chậm hẳn bước như để nghe rõ nhịp chân của chính mình. Ở Chiang Mai, một trưa nắng núp dưới mái hiên chợ Warorot, tôi nghe tiếng dao băm, tiếng rao, mùi trái cây chín. Trong “Bali giấc mơ còn dang dở”, điều còn lại không phải là một khung hình, mà là tiếng gió lọt qua hàng dừa trước cơn mưa. Còn trong “Vì yêu mà trở lại”, Nepal trở về bằng hơi thở mỏng trên dốc Ghorepani lúc mặt trời chưa lên. Những mảnh nhỏ đó khâu lại các hành trình tưởng rời rạc, để hiện ra một câu chuyện thống nhất rằng mình đã có mặt.

Cuốn sách cũng giúp tôi chấp nhận những thất vọng lặt vặt của người đi đường. Một khách sạn không như mong đợi, một bữa ăn dở, một bãi biển đông hơn dự tính. Những điều ấy chỉ ra khoảng cách giữa kỳ vọng và đời sống thật. Khi bước qua được khoảng cách đó, ta nhìn thấy những giá trị thầm lặng: một nụ cười ở quầy lễ tân, tiếng vali lăn trên nền gạch, mùi xà phòng của buổi sáng vội.

Alain De Botton cho tôi một cách đi mới: Trước khi bấm máy, tôi đứng thêm vài nhịp thở. Mỗi ngày viết vài dòng về một âm thanh, một mùi, một sắc trời. Khi mệt, tôi chọn một chỗ ngồi yên, không cố xem thêm điều gì, chỉ lắng nghe mình. Những việc nhỏ đó không làm hành trình rực rỡ hơn, nhưng làm cho sự hiện diện trở nên rõ ràng.

Đi xa không quan trọng bằng nhìn sâu. Khi biết nhìn sâu, mọi nơi đều có thể trở thành nhà, và mỗi chuyến đi trở về sẽ phủ lên đời sống một lớp sáng mới.

“Ta biết thế giới chỉ qua ô cửa của tâm trí. Tâm trí ồn ào thì thế giới cũng ồn ào. Tâm trí bình yên thì thế giới cũng bình yên” (Haemin, The Things You Can See Only When You Slow Down)

Bài viết cảm hứng từ cuốn Nghệ Thuật Du Ngoạn của Alain de Botton, Đặng Ly- Đỗ Trí Vương dịch.
By Andy On The Go

Sài Gòn, 18.10.2025