Stress là phản ứng tự nhiên của cơ thể và tâm trí khi đối mặt với điều gì đó được cảm nhận là “áp lực”, “đe dọa”, hoặc đơn giản là “quá sức”.

Hãy bắt đầu với các khía cạnh, cách nhìn nhận về stress:

“Stress không chỉ ở trong đầu. Nó lan ra toàn thân, ảnh hưởng đến cảm xúc, hành vi và cả cách chúng ta kết nối với người khác”

Stress bắt nguồn từ cách não bộ diễn dịch tình huống khi bạn cảm thấy mình đang gặp nguy, bị đe doạ hoặc không còn kiểm soát. Phản ứng thường gặp: lo âu, mất tập trung, suy nghĩ lặp lại không dứt.

Trong yoga, đây được gọi là chitta vritti, những “sóng gió” trong tâm thức. Và khi tâm loạn, hơi thở ngắn lại. Cơ thể ngay lập tức phản ứng theo.

Cơ thể luôn phản ánh trung thực những gì tâm trí chưa kịp nói ra. Khi bị stress, bạn có thể:

• Gồng cơ (đặc biệt là vai, cổ, bụng, lưng dưới)
• Thở nông (thở ở ngực thay vì bụng- chest braething vs belly breathing)
• Đổ sụp tư thế (posture collapse)

Theo Kinesiology (khoa học về vận động), nếu stress kéo dài, hệ cơ sẽ mất cân bằng, dẫn đến lệch trục, đau mỏi mãn tính, thậm chí ảnh hưởng đến nội tạng. 

Nhiều người chỉ nhận ra mình đã căng thẳng…sau khi mất ngủ hoặc đau cổ kéo dài.

Không phải lúc nào stress cũng đến từ công việc nhiều hay cuộc sống bận rộn. Nó có thể là cảm giác bất lực, bị ép buộc, hoặc không được thấu hiểu. Cảm xúc đi kèm thường là: giận dữ, lo lắng, tủi thân, bối rối hoặc tê liệt.

Cơ thể giống như một chiếc bình. Nếu bạn không để cảm xúc được trôi qua, nó sẽ ở lại trong đó, lắng xuống và tạo áp lực từ bên trong.

Khi stress không được nhận diện, nó sẽ “thoát ra” theo nhiều cách: 

• Ăn uống mất kiểm soát.
• Tránh né cảm xúc thật.
• Giả vờ ổn, hoặc bùng nổ không kiểm soát.

Từ cách bạn thở, đi, nói, đến cách bạn đưa ra quyết định tất cả đều mang dấu vết của stress nếu nó không được thừa nhận.

Stress không phải chỉ là chuyện cá nhân.

Nó còn đến từ môi trường sống, kỳ vọng xã hội, và vai trò mà bạn đang phải “đóng”: Bạn là người mẹ, Là người giỏi việc; Là con ngoan, nhân viên tốt, người lúc nào cũng “ổn”. Trong một xã hội coi việc “ổn định” là tiêu chuẩn, rất nhiều người không dám nói về stress vì sợ bị đánh giá là yếu đuối.

Stress là tổng hòa của tâm trí, cảm xúc, cơ thể và hoàn cảnh sống.

Để giải tỏa, không thể chỉ “nghĩ tích cực”. Bạn cần cảm nhận, thở, chuyển động và lắng nghe chính mình.

Yoga không chữa stress như một toa thuốc. Yoga chỉ giúp bạn thấy rõ mình đang thế nào và ở lại với điều đó, một cách có ý thức.

Bạn không cần hiểu hết cảm xúc của mình. Chỉ cần chịu ở lại với nó & lắng nghe cơ thể không phải để sửa chữa. Mà để thấu cảm.

Nếu bạn không thể kiểm soát được điều gì, hãy bắt đầu bằng nhịp thở của mình.

Một bài tập thở ngắn: 

• Hít vào theo nhịp 4 giây.

• Thở ra theo nhịp 6 giây

• Hãy nghỉ 1–2 giây trước khi thực hiện vòng tiếp theo. 

• Làm chậm rãi, không cần đếm quá chính xác. 

• Thực hiện trong 3-5 phút. 

Và hãy bắt đầu một cách từ tốn, nhẹ nhàng.

“Cảm ơn thân thể này, vì đã đồng hành với mình qua cả những lúc mệt mỏi.”

Yoga With Andy

Namaste,

Lành Farm, Trị An, 03/08/2025