Viết trong một chiều êm hơn mọi chiều

Tôi không nhớ rõ hôm ấy là thứ mấy trong tuần, ngày bao nhiêu trong tháng, hay mình đã ở Kerala được bao lâu.

Tôi chỉ nhớ trời không quá nắng, cũng không hẳn u ám. Có một kiểu sáng lặng, hơi mờ, như thể mọi tiếng ồn đều bị để lại ngoài ranh giới của nơi này. Gió thổi rất nhẹ. Không đủ để lay cây, nhưng đủ để khiến tôi chậm lại…

Phố cổ Kochi hiện ra không hào nhoáng. Tôi lang thang vào những con hẻm nhỏ, nơi người dân vẫn đang giặt áo, nấu ăn, ngồi trước cửa nhà. Không có gì được bày ra cho khách lạ. Không ai cười gượng, không ai cố thân thiện. Và tôi tin: mình đang đi trong một phần thật của thành phố này. Có một thứ đẹp rất khó gọi tên. Nó đến từ cách một nơi không cố gắng khiến bạn yêu nó.

Tối đó, tôi ngồi trong một căn nhà gỗ cũ để xem Kathakali – một loại hình múa kể chuyện truyền thống của Kerala. Người nghệ sĩ không nói gì cả. Chỉ với đôi mắt, những chuyển động tay chậm rãi, và khuôn mặt hoá trang tỉ mỉ đến từng nét, họ kể lại cả một huyền thoại xưa cũ. Không hiểu nội dung, cũng không cần hiểu. Có những nghệ thuật không cần ngôn ngữ. Chỉ cần đủ yên để cảm.

Sáng hôm sau, tôi ngồi thuyền trôi trên dòng sông lặng yên đến nao lòng. Mặt nước phẳng như mặt gương, phản chiếu cây cối hai bên và cả bầu trời mờ sương phía trước.

Thuyền không động cơ. Người chèo không vội. Tôi ngồi không, tay đặt lên đầu gối, mắt nhìn xa, tâm trí không nghĩ gì.

Bất giác tôi cất một vài câu “Hò ơi…. Sông quê nước chảy đôi… bờ…. Chứ để anh chín dại … Mười khờ thương… em…”.

Đó là lần hiếm hoi tôi cảm thấy mình không cần phải đi đâu cả. Chỉ cần ngồi yên và để cho mọi thứ xung quanh dẫn đường.

Tôi ghé biển Fort Kochi khi trời vừa tắt nắng. Những chiếc lưới cá (Chinese Fishing Nets) vẫn dựng đó như một ký ức chưa muốn rời đi. Không có tiếng sóng. Không có cảnh tượng ngoạn mục. Chỉ có gió biển nhè nhẹ và vài người ngồi cách tôi vài mét, cũng yên như thế. Chúng tôi không nhìn nhau. Nhưng tôi tin ai trong chúng tôi cũng đang nghĩ về một điều gì đó cũ kỹ và dịu dàng.

Chiều muộn, tôi ghé phố người Do Thái. Chọn một quán nhỏ, ánh đèn vàng ấm, và gọi một chai bia. Quán không đông. Không phát nhạc. Không ai hỏi tôi đến từ đâu, không ai cố bắt chuyện.

Trên đường lên Munnar, xe chạy qua những triền đồi phủ đầy trà. Sương mù mỏng như khói, tràn nhẹ vào cửa kính xe rồi tan đi. Khi tới nơi, tôi không vội đi đâu. Chỉ đứng trên một mô đất nhỏ, gió thổi qua mặt, và tôi thở một hơi thật sâu. Không vì mệt. Chỉ vì thấy mình cần được sống chậm đến mức nhận ra nhịp đập của chính mình. Tôi trekking nhẹ vào Rajamala Hills, nơi trời không nắng, có mưa, lâu lâu toàn sương phủ. Bỗng tôi nhìn thấy một chú Nilgiri Tahr, loài dê núi quý hiếm ở đây. Nó đứng im, cách tôi chừng năm mét, ánh mắt không sợ hãi, không tò mò. Chúng tôi nhìn nhau. Không chuyển động. Có những khoảnh khắc càng giữ im lặng, càng ở lại lâu hơn.

Elephant Passage đẹp như một cô công chúa ngủ vùi giữa cánh rừng xanh. Không có lịch trình. Chỉ cần một chiếc võng mắc giữa hai gốc cây già, nằm đu đưa, lắng nghe gió lùa tán cây.

Yên ả.

Chỉ có một chiều.

Êm hơn mọi chiều khác.