Người ta thường lưu giữ ký ức về một vùng đất qua những khung hình rực rỡ, qua lăng kính của nhãn quan. Nhưng với tôi, để thực sự chạm vào linh hồn của một nơi chốn, ta phải nhắm mắt lại. Chỉ khi ranh giới của thị giác bị xóa nhòa, đôi tai mới bắt đầu làm việc hết công suất, thâu tóm lấy những rung động vi tế nhất đang trôi dạt trong thinh không. Lần này xin được nán lại ở Bali, để bóc tách lớp áo ồn ã của một đô thị du lịch, và lắng nghe xem Ubud thực sự cất lời như thế nào giữa những ngày không nắng.

Thanh âm đầu tiên đón lấy tôi nơi miền đảo vạn thần này là tiếng nước. Không phải thứ âm thanh ầm ào sầm sập của những cơn mưa rào phương Nam hối hả, mưa Ubud tháng này mang một nhịp điệu rỉ rả, lơ đãng và mộng mị. Trốn mình trong góc sân vườn xanh mướt mát của Mandala Suites, tôi ngồi tĩnh lặng nghe mưa gõ nhịp. Từng hạt nước trong vắt rơi lợp đợp trên vòm lá cọ xơ xác, tí tách nảy mình trên phiến đá nứt nẻ đóng đầy rêu phong, rồi quyện vào tiếng nước tràn trề từ bờ hồ bơi nhỏ nhắn. Bản hòa tấu mộc mạc ấy dường như có khả năng gột rửa mọi muộn phiền. Nó xóa sạch những thanh âm còi xe hỗn tạp ngoài kia, trả lại cho không gian một sự tĩnh mịch ươn ướt hơi sương. Nghe tiếng mưa gõ trên bậc thềm, lòng người tự dưng cũng chùng xuống, lười biếng phó mặc mọi lịch trình, chỉ muốn cuộn tròn lại để vỗ về chính mình.

Nhưng âm thanh mang tính nguyên sơ và dội vào tâm trí tôi nhiều nhất trong chuyến đi, có lẽ là bản giao hưởng hoang dã giữa đồng không mông quạnh tại Roots Tree House. Rời bỏ sự xa hoa ồn ã của những câu lạc bộ bãi biển ven bờ đại dương với thứ nhạc điện tử dập tức nghẹn lồng ngực, tôi thu mình vào căn nhà gỗ cheo leo trên thân cây đa Banyan khổng lồ. Và khi màn đêm buông xuống, bóng tối bủa vây, sân khấu thính giác mới thực sự mở màn.

Đó là tiếng kẽo kẹt từng hồi của nếp nhà bằng gỗ nương theo từng đợt vươn mình của nhánh cây cổ thụ. Gió rít lùa qua khe hở, đẩy căn nhà đong đưa, rung lắc nhịp nhàng. Ban đầu, thanh âm ấy mang theo chút thót tim, e dè trước sức mạnh uy nghiêm của tạo hóa. Nhưng rồi, rất nhanh sau đó, khi ta biết cách thả lỏng để nương theo sự chao đảo ấy, tiếng gỗ cọ xát lại biến thành một điệu ru nguyên thủy. Hòa quyện trong điệu ru ấy là tiếng hát lảnh lót, sắc lẹm của vài gã tắc kè hàng xóm giấu mặt đâu đó sau tán lá mù sương, và tiếng nỉ non rền rĩ của đám côn trùng đang thao thức. Nghe vạn vật hòa ca trong đêm đen, ta thấy mình nhỏ bé lạ thường, nhưng đồng thời cũng nhận ra một sự kết nối sâu sắc, an toàn như đang nằm ngoan trong lồng ngực phập phồng của một người mẹ vĩ đại.

Ubud đâu chỉ có tiếng của cỏ cây, nơi đây còn giữ lại những tần số rung động mãnh liệt của tính ngưỡng và nghệ thuật. Buổi tối ngồi dưới thềm đá lạnh của cung điện Ubud Palace, tai tôi được lấp đầy bởi khúc dạo đầu của dàn nhạc Gamelan. Âm thanh kim loại của chiêng bằng đồng và chũm chọe va đập vào nhau không êm ái vuốt ve, mà dồn dập, sắc lẹm, xé toạc màn đêm. Mỗi một nhịp gõ phách vang lên là một lần khí lực dồn nén, đánh thức mọi giác quan đang uể oải. Tiếng kim loại réo rắt ấy như một hồi chuông cảnh tỉnh, giật phăng tâm trí khỏi những xao nhãng trần tục, buộc ta phải trọn vẹn hiện diện tại giây phút hiện tại.

Và rồi, một khúc ngoặt điện ảnh của âm thanh xuất hiện. Ngay khi Gamelan đang đẩy cảm xúc lên đến cao trào tột độ, màn đêm bất ngờ ập xuống vì sự cố cúp điện diện rộng. Âm nhạc bị cắt đứt đột ngột. Một tiếng ồ lên kinh ngạc của đám đông bật ra xôn xao, rồi mọi thứ nhanh chóng chìm lỉm vào một sự tĩnh lặng đến gai người.

Chính trong cái khoảnh khắc mọi thanh âm rộn rã bị tước đoạt ấy, ta mới bắt đầu nghe thấy những thứ dung dị nhất. Đó là tiếng bước chân người tản mác rào rạo trên sỏi đá mấp mô. Tiếng lách tách của ngọn nến lay lắt nơi sạp thịt heo quay Babi Guling ven đường. Và trên hết, đó là lúc ta nghe thấy rõ nhất tiếng thở của chính mình.

Nhắm mắt lại giữa khoảng không mất điện ấy, thu hồi mọi giác quan, tôi nghe thấy nhịp đập nơi lồng ngực mình đang từ tốn chậm lại. Một luồng sinh khí luân chuyển nhịp nhàng qua khoang mũi, lấp đầy buồng phổi rồi chầm chậm thở ra. Những âm thanh vi tế của nội tâm, vốn bị đè nén dưới lớp vỏ bọc bận rộn của công việc hoạch định chiến lược hàng ngày, giờ đây lại rõ mồn một. Khái niệm về chánh niệm, suy cho cùng, bắt đầu bằng việc biết cách dọn dẹp đôi tai. Chỉ khi ta gạt bỏ được những tạp âm của đời sống hư danh, ta mới có thể lắng nghe tiếng vỡ của một hạt sương, tiếng trôi của một áng mây, và sự an nhiên đang cựa mình thức giấc bên trong tâm hồn.

Một chuyến xê dịch không chỉ để thu vào tầm mắt những công trình vĩ đại, mà còn để thâu tóm những dải âm tần tĩnh mịch. Mang theo nhịp thở của tự nhiên rời khỏi Ubud, vạn vật đọng lại thành một nốt trầm nhẹ bẫng. Một chuyến đi thật thú vị, thật nhã, và đong đầy thanh âm của sự an lành.

By Andy On The Go