Con Kể Ba Nghe: Người Cha Trên Sợi Dây

By Andy On The Go

Trong sự tĩnh lặng của những ngày cuối năm, nếu đặt mình vào vị thế của Thái, người cha đứng chênh vênh trên sợi dây xiếc mỏng như một lời thề, ta sẽ thấy trong ông một nỗi lòng đầy những vết xước không gọi thành tên. Đó là góc nhìn của một người đàn ông chọn yêu con bằng đôi vai chai sần và sự nhẫn nhịn cam chịu, nhưng lại vô tình đánh rơi chiếc chìa khóa mở vào tâm hồn đứa trẻ ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Thái mang bi kịch quen thuộc của những bậc làm cha làm mẹ: thương con đến mức sẵn sàng làm tất cả, rồi tưởng như thế là đủ. Tình thương ấy dạt dào, quyết liệt, bất chấp, nhưng thiếu một khoảng dừng để kịp tự hỏi: mình đang bảo vệ con, hay đang thay con sống hộ phần trách nhiệm của nó? Những bước chân ngập ngừng của Thái trên sợi dây xiếc giữa ánh đèn sân khấu nhập nhoạng chính là ẩn dụ cho nỗ lực giữ thăng bằng tuyệt vọng của ông giữa một bên là gánh nặng mưu sinh, một bên là hố sâu ngăn cách với con trai mình.

Đứng trên cao, Thái nhìn xuống con với tất cả lo âu, tự biến mình thành tấm khiên chắn mọi bão giông. Ông tin rằng chỉ cần mình gồng thêm một chút, nhịn thêm một chút, chịu thêm một chút, con sẽ được bình yên. Và rồi, cái cay đắng đến rất chậm: ông dần trở thành một bức nền mờ trong thế giới rực rỡ và tiện nghi mà con đang thụ hưởng mỗi ngày. Trong thế giới của đứa con, âm thanh không phải là tiếng vỗ tay tán thưởng rạp xiếc, mà là nhịp điệu riêng biệt từ chiếc tai nghe, nơi em cố gắng trốn thoát khỏi sự bao bọc ngột ngạt nhưng thiếu thấu cảm của cha.

Sự trắc ẩn nảy mầm khi ta nhìn thấu nỗi cô độc của Thái, một người cha mang trong lòng niềm đau mất vợ ngay trên sân khấu cuộc đời mình. Nỗi đau ấy không ầm ĩ. Nó thấm vào từng thớ cơ thể, thành một bản năng phải giữ mọi thứ nguyên vẹn. Thái vừa làm cha, vừa làm mẹ, vừa làm cái cột chống cho một mái nhà vốn đã hụt một góc. Trong sự hụt ấy, ông luôn muốn làm người bảo hộ cho con, nhưng lại không dám đòi hỏi cho mình một quyền lợi tối thiểu.

Ông sợ chỉ cần bớt chiều một chút, bớt nhường một chút, sợi dây liên kết vốn đã mong manh kia sẽ đứt. Chính nỗi sợ ấy khiến ông vô tình nuôi lớn sự ích kỷ rất tự nhiên của một đứa trẻ, biến con thành một mặt trời nhỏ quen được xoay quanh. Đến mức đứa trẻ không còn nhìn thấy những giọt mồ hôi trên trán cha là có thật, là đang đau, đang mỏi. Sự im lặng giữa hai cha con không phải là không có gì để nói, mà là vì họ đang nói hai ngôn ngữ khác nhau: cha nói bằng sự hy sinh vật chất, con trả lời bằng sự đóng băng cảm xúc.

Thái không thiếu tình yêu. Thái thiếu một cách để nói tình yêu bằng ngôn ngữ mà con có thể chạm tới. Ông chọn yêu bằng hành động: đi làm, gánh vác, trả tiền, sắp xếp mọi thứ thật ổn. Ông lầm tưởng rằng “ổn” nghĩa là “được yêu”. Nhưng một đứa trẻ cần nhiều hơn một căn nhà đủ đầy. Nó cần một người lớn biết gọi tên cảm xúc, biết thừa nhận mệt, biết nói “bố cần con”, biết xin một cái ôm mà không thấy xấu hổ. Những thước phim chậm, đặc tả đôi bàn tay thô ráp của Thái vụng về cố gắng chạm vào thế giới của con, càng làm rõ hơn sự bất lực của một tình yêu thiếu đi sự tỉnh thức.

Cái kiêu hãnh của người cha đôi khi rất lạ. Nó khiến Thái đứng mãi trên sợi dây, như thể chỉ cần bước xuống là thua, là yếu, là không còn xứng đáng. Ông quen làm nền đến mức quên rằng mình cũng cần được nhìn thấy. Ông quen che chắn đến mức quên rằng bảo bọc quá tay cũng là một cách tạo ra khoảng cách. Chỉ khi những biến cố ập đến, khi sợi dây xiếc thực sự rung lắc dữ dội, Thái mới nhận ra rằng sự thăng bằng đích thực không nằm ở việc giữ cho mình không ngã, mà ở việc biết nắm lấy tay con khi cả hai cùng chênh vênh.

Và khoảnh khắc lay động nhất là khi Thái dám bước xuống khỏi “độ cao” của quyền làm cha để thừa nhận sự yếu đuối của mình. Không phải yếu đuối để than thở, mà yếu đuối để chân thật. Đó là lúc ông nhận ra: muốn con bớt ích kỷ thì trước hết mình phải ngừng hy sinh mù quáng. Bởi hy sinh không ranh giới không tạo ra lòng trắc ẩn, nó tạo ra thói quen được phục vụ.

Yêu thương tỉnh thức là khi người cha dám nói: bố cũng biết đau, bố cũng có những mong cầu riêng. Gia đình không phải nơi một người lặng lẽ phục vụ và những người khác lặng lẽ hưởng thụ. Gia đình là nơi mỗi người phải học cách nhìn thấy nhau. Tiếng nhạc phim du dương nhưng đầy trăn trở ở cuối phim như một lời giải đáp: tình yêu không cần những màn trình diễn phi thường trên cao, nó cần những bước chân vững chãi trên mặt đất, nơi hai cha con có thể cùng bước đi bên nhau.

Có lẽ, điều những người cha như Thái cần không phải là sự biết ơn tạc dạ, càng không phải một lời tung hô. Có khi chỉ cần một lần con tháo tai nghe xuống, ngồi lại thật gần, và nhìn vào mắt cha như nhìn một người đồng hành. Không phải một trạm tiếp tế vô tận của cuộc đời.

Mà là một con người.

Một bộ phim dành cho cha mẹ nào còn hoang mang chưa tìm ra tiếng nói chung với con cái!

Sài Gòn, 14.01.2026