aka Bông Mẫu Đơn nở giữa trời tuyết lạnh

By Andy On The Go

Chúng ta đã nói về “hòn đá” Gia Bảo Ngọc, về “cái cây” Lâm Đại Ngọc. Bây giờ, hãy nói về mảnh ghép cuối cùng, mảnh ghép lý tính và thực tế nhất của tam giác này: Tiết Bảo Thoa.Nếu Đại Ngọc là một bài thơ buồn, thì Bảo Thoa là một cuốn sách giáo khoa chuẩn mực. Người đời thường ghét Bảo Thoa vì cho rằng cô “giả tạo”, hay là nguyên nhân chia cắt mối tình Ngọc – Đại. Nhưng dưới góc nhìn của một người trưởng thành đã đi qua nhiều va vấp xã hội, tôi lại thấy thương người phụ nữ này. Một nỗi thương cảm dành cho những người phải gồng mình để trưởng thành quá sớm. Hãy thử nhìn cô ấy qua lăng kính của sự thấu hiểu, thay vì phán xét.

Viên thuốc “Lãnh Hương Hoàn” và nỗ lực đóng băng cảm xúc

Chi tiết đắt giá nhất để hiểu Bảo Thoa chính là viên thuốc “Lãnh Hương Hoàn” (thuốc hương lạnh) mà cô phải uống từ nhỏ. Đây không chỉ là thuốc chữa bệnh hen suyễn, nó là một ẩn dụ tàn khốc. Bệnh của Bảo Thoa là “nhiệt độc”, tức là trong người cô vốn có nhiệt, có lửa, có những khát khao và hỉ nộ ái ố của một con người bình thường.

Nhưng để trở thành một tiểu thư khuê các chuẩn mực, cô phải uống “hương lạnh” để dập tắt cái “nhiệt” ấy đi. Cô phải học cách làm nguội trái tim mình, học cách giấu kín cảm xúc, học cách mỉm cười điềm đạm dù trong lòng có thể đang dậy sóng. Bảo Thoa không sinh ra đã lạnh lùng; xã hội và giáo dục đã ép cô phải “đóng băng” để trở nên hoàn hảo. Đó là bi kịch của sự kìm nén.

Vẻ đẹp của hoa Mẫu Đơn: Rực rỡ nhưng cô độc

Nếu Đại Ngọc ví như hoa phù dung mong manh, thì Bảo Thoa được ví như hoa mẫu đơn: sang trọng, đẫy đà, quy tắc. Cô là mẫu hình lý tưởng mà mọi gia tộc phong kiến đều khao khát: biết quản lý gia đình, biết đối nhân xử thế, biết giấu cái tôi đi để lo cho cái chung.

Trong Đại Quan Viên, Bảo Thoa giống như người chị cả, người “bảo mẫu” cho những tâm hồn mơ mộng khác. Cô vá víu những lỗ hổng trong quan hệ, che giấu những bê bối của gia đình, và luôn đưa ra những lời khuyên hợp lý nhất. Nhưng cái giá của việc luôn là người “hiểu chuyện” là gì? Là không ai hỏi xem cô có mệt không. Là không ai nghĩ cô cũng cần được che chở. Sự hoàn hảo của Bảo Thoa giống như một bức tường thành tráng lệ, ngăn cách cô với những rung cảm chân thật của tình người.

Cái lồng mang tên “Kim Ngọc Lương Duyên”

Người ta nói chiếc khóa vàng của Bảo Thoa và viên ngọc của Bảo Ngọc là “duyên trời định”. Nhưng với tôi, đó là chiếc còng số 8 đẹp đẽ.

Bảo Thoa yêu Bảo Ngọc không? Có lẽ là có, nhưng theo cách của cô. Cô yêu bằng sự lo toan, bằng mong muốn người chồng phải đỗ đạt để có tương lai vững chắc. Cô cố gắng “sửa” Bảo Ngọc, kéo chàng về với con đường “chính đạo”. Cô không sai, cô chỉ quá thực tế. Và bi kịch nằm ở chỗ: Bảo Ngọc không cần một người mẹ thứ hai, không cần một quan tòa đạo đức. Chàng cần một tri kỷ.

Sự lệch pha này khiến hôn nhân của họ trở thành nấm mồ. Bảo Thoa thắng trong cuộc chiến giành danh phận “Mợ Hai”, nhưng cô thua trong cuộc chiến giành trái tim. Cô có được thể xác của Bảo Ngọc, nhưng vĩnh viễn không chạm được vào linh hồn chàng.

Chiếc bình gốm hoàn hảo nhưng trống rỗng

Cuối cùng, khi Bảo Ngọc bỏ đi tu, để lại Bảo Thoa với cái bụng mang thai (theo bản vĩ thanh của Cao Ngạc) và gia tộc suy tàn, tôi thấy hình ảnh của một sự hy sinh vô nghĩa. Cô đã dành cả đời để tuân thủ luật chơi, để làm “con ngoan trò giỏi” của lễ giáo, nhưng lễ giáo ấy đã không bảo vệ được hạnh phúc của cô.

Tiết Bảo Thoa đại diện cho những người phụ nữ chọn sự an toàn. Họ chọn làm điều “đúng” thay vì điều mình “muốn”. Họ chọn sự ổn định thay vì sự thăng hoa. Chúng ta không thể trách họ, vì thế giới này vốn dĩ khắc nghiệt với những kẻ mộng mơ.

Nhìn Bảo Thoa, tôi không thấy ghét, mà thấy sự day dứt. Nếu Đại Ngọc dạy ta cách sống chết với cảm xúc, thì Bảo Thoa dạy ta cái giá lạnh lẽo của sự tỉnh táo. Cô ấy nhắc nhở chúng ta rằng: Đôi khi, sự trừng phạt lớn nhất của cuộc đời không phải là thất bại, mà là đạt được tất cả những gì xã hội cho là thành công, nhưng lại thấy lòng mình hoang hoải.

Bảo Thoa là một “đáp án đúng” của bài toán cuộc đời, nhưng tiếc thay, đó là một bài toán mà đề bài đã sai ngay từ đầu.