By Andy On The Go

Nếu Gia Bảo Ngọc là “hòn đá” bị bỏ lại, thì Lâm Đại Ngọc chính là “cái cây” mọc lên từ nước mắt. Viết về nàng, tôi luôn thấy ngòi bút mình chùn lại một chút, sợ rằng những ngôn từ trần tục này sẽ làm xước cái vẻ đẹp vốn đã quá đỗi mong manh ấy.

Trong mắt tôi, Lâm Đại Ngọc không đơn thuần là một nhân vật nữ nhi thường tình. Nàng là hiện thân của cái Đẹp cực đoan và nỗi cô đơn tuyệt đối của người nghệ sĩ. Hãy cùng đi sâu vào tâm hồn nàng, qua lăng kính của sự thấu cảm.

Người đời thường trách Đại Ngọc hay sầu não, hay khóc, và hay dỗi hờn những chuyện nhỏ nhặt. Nhưng nếu nhìn sâu vào gốc rễ, nàng là đóa Giáng Châu Tiên Thảo xuống trần để trả món “nợ nước mắt”. Nghe thì nhuốm màu thần thoại, nhưng ngẫm lại, đó là hình ảnh ẩn dụ đẹp nhất cho những người có tâm hồn siêu nhạy cảm (Highly Sensitive Person).

Nàng khóc không phải vì yếu đuối. Nàng khóc vì nàng “cảm” được những rung động mà người thường bỏ qua: tiếng hoa rơi, tiếng gió lạnh, hay một ánh mắt vô tình của người thương. Với Đại Ngọc, nỗi buồn là một phương thức tồn tại. Nàng dùng nước mắt để tưới tắm cho tâm hồn mình, để xác tín rằng mình đang thực sự sống, thực sự đau, chứ không trơ lì như những con rối trong Đại Quan Viên.

Sự kiêu hãnh của kẻ “ăn nhờ ở đậu”

Bi kịch lớn nhất của Đại Ngọc không phải là bệnh tật, mà là sự mâu thuẫn giữa lòng tự trọng cao ngút trời và hoàn cảnh sống “ký sinh”. Mồ côi cha mẹ, sống nhờ nhà ngoại, nàng ý thức rất rõ vị thế của mình: một tiểu thư không gia sản, không điểm tựa quyền lực. Chính vì thế, sự sắc sảo, đanh đá, hay những lời nói “mát mẻ” của nàng thực chất là một lớp áo giáp. Nàng xù lông lên để bảo vệ cái tôi dễ vỡ bên trong. Nàng sợ bị thương hại, sợ bị xem thường. Nếu Bảo Thoa dùng sự khéo léo để lấy lòng người, thì Đại Ngọc dùng trí tuệ và sự ngông nghênh để người ta không dám coi thường mình. Đó là cách tự vệ duy nhất của một cô gái tay trắng, chỉ có tài năng làm vốn liếng.

Tri kỷ của hòn đá thừa

Tại sao chỉ có Bảo Ngọc mới hiểu và yêu Đại Ngọc đến thế? Bởi vì giữa một xã hội coi trọng “công danh” và “lễ giáo”, Đại Ngọc là người duy nhất nhìn thấy con người thật của Bảo Ngọc. Nàng chưa bao giờ khuyên chàng đi thi, chưa bao giờ ép chàng làm quan. Nàng yêu sự vô tư, yêu cái tâm hồn “hòn đá” thô mộc của chàng.

Tình yêu của họ vượt lên trên nhục dục hay sự môn đăng hộ đối. Đó là sự cộng hưởng của hai linh hồn lạc lõng. Họ như hai tấm gương soi chiếu vào nhau: Bảo Ngọc thấy sự tự do mình khao khát trong sự phóng khoáng của Đại Ngọc; còn Đại Ngọc tìm thấy sự bao dung tuyệt đối trong tình thương của Bảo Ngọc. Họ đau khổ vì nhau, dằn vặt nhau, cũng chỉ vì họ quá hiểu nhau đến mức không còn biên giới của cái tôi.

Đốt thơ – Cú tuyệt mệnh của cái Đẹp

Khoảnh khắc đau đớn và ám ảnh nhất, với tôi, không phải lúc Đại Ngọc tắt thở, mà là lúc nàng đốt thơ. “Đốt cả bản thảo, đốt cả khăn tay.”

Thơ là linh hồn của nàng. Khăn tay là tín vật tình yêu. Khi nàng ném chúng vào lửa, đó là sự phủ định toàn bộ sự tồn tại của mình. Nàng không muốn để lại gì cho trần thế dơ bẩn này nữa. “Chất bản khiết lai hoàn khiết khứ” (Sạch sẽ khi đến, sạch sẽ khi đi). Hành động ấy quyết liệt, tàn nhẫn với chính mình, nhưng cũng kiêu hãnh tột cùng. Nàng thà hủy diệt chính mình còn hơn để tình yêu và tâm huyết của mình bị vấy bẩn, bị thương hại, hay tệ hơn bị lãng quên.

Lâm Đại Ngọc rời khỏi thế gian khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại một khoảng trống không gì bù đắp được trong lòng độc giả suốt mấy trăm năm qua. Nhìn lại nàng, tôi không thấy một cô gái yếu đuối đáng thương. Tôi thấy một ngọn lửa cháy quá dữ dội trong một chiếc đèn lồng giấy mỏng manh. Nàng dạy chúng ta rằng: sống thật với cảm xúc của mình là một hành trình đau đớn, nhưng đó là cách duy nhất để tâm hồn ta không bao giờ chết mòn.

Giữa một thế giới đầy rẫy những “Tiết Bảo Thoa” khôn ngoan và vừa vặn, sự tồn tại của một Lâm Đại Ngọc “lệch chuẩn” và si tình chính là minh chứng đẹp nhất cho việc: Con người vẫn còn quyền được đau khổ để giữ lấy sự trong sạch của trái tim mình.